 |
| Nhạc sĩ Văn Cao. |
– Viết về Văn Cao, một nhân vật nhiều huyền thoại, hơn nữa lại là con viết về cha mình, tính khách quan trung thực của cuốn hồi ký này sẽ ra sao?
– Con viết về cha, cha lại quá lớn, quá nhiều người biết nên cũng là một khó khăn… Nhưng tôi cố gắng trung thực với sự thật lịch sử. Tôi đặt nhân vật chính trong dòng chảy thời cuộc, không né tránh. Trong Văn Cao – đời và nghiệp, tôi gom góp những hồi ức của cá nhân, bạn bè và những người thân của cha tôi để làm thành nhiều giọng kể. Sự kiện được xoay ở nhiều góc cạnh khác nhau. Chẳng hạn, viết về hoàn cảnh ra đời bài Tiến về Hà Nội, Trường ca sông Lô… tôi chỉ lọc ra những sự kiện tiêu biểu.
– Còn những mối tình của nhạc sĩ Văn Cao thì sao?
– Một người tài hoa lãng tử như ông có nhiều người yêu vụng nhớ thầm là chuyện đương nhiên. Song ông cụ cũng có những mối tình đơn phương không được đền đáp. Cuốn Văn Cao – đời và nghiệp không thể bỏ qua những mối tình, phần quan trọng và có tính chất quyết định đến sự nghiệp của cha tôi. Đây là lần đầu tiên tôi nêu tên thật và địa chỉ cụ thể của một số “bóng hồng” trong cuộc đời cụ.
– Lúc sinh thời, bản thân nhạc sĩ Văn Cao không muốn mình trở thành nhân vật trong hồi ký. Vậy tại sao ông vẫn quyết định viết cuốn sách này?
– Sinh thời, có nhiều người hỏi cha tôi tại sao ông không viết hồi ký, và lần nào cụ cũng gạt phắt đi, bảo: “Khi đã phải ngồi viết hồi ký thì tức là chỉ còn khả năng “nhai lại”, chứ không còn khả năng sáng tạo nữa. Cuốn hồi ký sẽ là dấu chấm hết cho cuộc đời nghệ thuật. Những gì thuộc về con người thì đã nằm trong tác phẩm của tôi rồi…”.
Tôi có dịp đọc một số tác phẩm viết về cụ, và rất ngạc nhiên bởi có những người chưa một lần gặp cha tôi nhưng cứ như đã quen biết từ lâu rồi. Thâm chí có nhiều chi tiết sai lệch so với sự thật lịch sử. Ví dụ, bài Tiến quân ca được sáng tác vào tháng 10/1944, được in trên số báo Độc Lập đầu tiên vào tháng 11/1944. Vậy mà người ta “sửa lại giấy khai sinh” cho ca khúc ra đời sau khi Nhật đảo chính Pháp (ngày 9/3/1945). Hoặc trong phim Mật mã 1789 có cảnh nhạc sĩ Văn Cao bị địch bắt giam cùng Tô Hoài và Nam Cao, đó là do đạo diễn “phóng tác” hay do nhà văn Tô Hoài nhớ nhầm? Sự kiện này không hề có trong cuộc đời Văn Cao. Tôi không muốn bênh vực hay thanh minh gì cho cha mình. Nhưng vì trách nhiệm với sự thật lịch sử nên tôi phải viết…
– Ông đã thu thập tư liệu cho “Văn Cao – đời và nghiệp” như thế nào?
– Tôi đã mất gần chục năm cho cuốn hồi ký này. Căn nhà một gian ở mặt đường Lê Duẩn vợ chồng tôi đã cho thuê, rồi chuyển vào cái nhà nhỏ thuê trong ngõ để dôi ra chút tiền. Bằng đôi chân giả, hơn chục năm nay, tôi đã lặn lội từ Nam chí Bắc, đến những vùng miền mà cha tôi từng qua để gặp gỡ nhân chứng sống, thu thập và xác minh sự kiện chứ không thể thuần túy dựa vào trí nhớ của cá nhân mình được. Những cuộc trao đổi giữa cha tôi với Nguyễn Tuân, Bùi Xuân Phái, Nguyên Hồng hồi ấy tôi đều có mặt, nhưng tôi vẫn cố gắng gặp lại những bạn bè còn sống của ông để xác minh lại cho chính xác.
– Ông đã chuẩn bị cho việc ra mắt cuốn hồi ký đến đâu?
– Văn Cao – đời và nghiệp sẽ xuất bản sớm nhất vào cuối năm nay. Sách gồm 3 phần, độ dày 1.500 trang. Đã có một số nhà xuất bản nước ngoài đánh tiếng mua bản quyền. Nhưng hiện tại tôi vẫn chưa ngã ngũ vì một vài lý do. Nói thật, tôi không sợ ế hàng. Bởi lẽ tôi đã viết cuốn sách này một cách thành kính và trân trọng như sự nghiệp của đời mình, như con tằm đã nhả hết tơ.
(Theo Gia Đình Xã Hội)
