 |
| Đầu tư ra nước ngoài – một chiến lược mới của Trung Quốc. |
Công nghiệp điện thoại di động là một trong những ngành kinh doanh Bắc Kinh sớm có tham vọng vươn ra thị trường nước ngoài. Năm 1992, nhà máy Ningbo Bird tỉnh Triết Giang chỉ mới sản xuất các loại máy nhắn tin. Năm 2003 nhà máy trở thành công ty trách nhiệm hữu hạn quốc tế Bird International, bán được ở thị trường nội địa 11 triệu máy, nhiều hơn 2 hãng Nokia và Motorola. Ông Vương Kiến Bình, giám đốc công ty, đặt mục tiêu trong 3 – 5 năm giành chỗ đứng ở thị trường Việt Nam, Ấn Độ và châu Phi vì như ông nói: “Chỉ trong 3 năm thị trường nội địa đã bão hòa, cơ hội kinh doanh mới trở nên hiếm. Vì vậy muốn phát triển, chúng tôi phải mở rộng thị trường ở nước ngoài”.
Trong 2 thập kỷ cải cách, mở cửa, Trung Quốc tập trung làm thay đổi bộ mặt kinh tế trong nước, ưu tiên cho các nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốn làm ăn. Các công ty nội chỉ lo cải cách hoạt động sản xuất, nhập khẩu vật tư, kỹ thuật, đặt mục tiêu trước hết là phục vụ người tiêu dùng trong nước. Giờ đây, với nguồn dự trữ ngoại tệ 403 tỷ USD, các công ty Trung Quốc đang lao vào con đường kinh doanh ở nước ngoài. Nhiều thương hiệu nổi tiếng ở nội địa nay đã có chỗ đứng ở thị trường nước ngoài.
Các doanh nghiệp nhà nước hàng đầu của Trung Quốc đang áp dụng phương thức liên doanh hoặc mua lại những đối tác nước ngoài sẵn sàng chuyển giao kỹ thuật, nguồn nguyên liệu và thị trường tiêu thụ. Vốn đầu tư của Trung Quốc chảy ra nước ngoài đạt kỷ lục 35 tỷ USD, tính đến cuối năm 2002.
Tháng 2/2004, tập đoàn gang thép Baosteel trở thành nhà đầu tư ở nước ngoài lớn nhất khi tham gia một dự án liên doanh gang thép 1,4 tỷ USD của Brazil. Trước đó, tháng 12/2003, tập đoàn hóa chất Blue Star đã ký hợp đồng mua cổ phần 1 tỷ USD của nhà máy ô tô Sangyong của Hàn Quốc. Hai hợp đồng lớn này đã vượt mức đầu tư trực tiếp ra nước ngoài bình quân hằng năm 2,3 tỷ USD của Trung Quốc trong thập kỷ 90.
Trung Quốc đã đàm phán hơn 100 hiệp định thương mại và đầu tư song phương hoặc đa phương. Trong giai đoạn hiện nay, mở rộng đầu tư trực tiếp ở nước ngoài để thúc đẩy phát triển kinh tế nội địa là giải pháp tối ưu của Trung Quốc. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc biết rõ rằng mặc dầu có dư tiền vốn nhưng nếu đầu tư quá nhiều ở trong nước sẽ làm cho nền kinh tế quá nóng, gây thêm sức ép cho đồng nhân dân tệ và làm mất ưu thế cạnh tranh của thị trường có giá nhân công rẻ. Vì vậy tăng cường đầu tư ở nước ngoài, chú trọng vào khâu sản xuất nguyên liệu để đưa về nước cung cấp cho các ngành chế tạo, hóa dầu là một hướng đi đúng.
Cách làm của Công ty Thép Bảo Cương Thượng Hải tại Brazil là một ví dụ. Bảo Cương có công lớn làm tăng sản lượng thép của Trung Quốc từ 80 triệu tấn năm 1995 lên 250 triệu tấn năm 2003. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn là nước nhập khẩu thép lớn nhất thế giới. Bảo Cương có nhiệm vụ phải mở rộng sản xuất, nhưng bằng cách nào? Nhập quặng thì giá ngày càng cao. Vì vậy họ đã liên doanh với Công ty Valedo Rio Doce của Brazil, tập đoàn khai thác quặng sắt lớn nhất thế giới, trong dự án xây dựng một nhà máy đúc thép lớn. Sản phẩm của nhà máy sẽ được cung cấp cho thị trường trong nước.
Một hình thức đầu tư nữa của Trung Quốc là mua thương hiệu của nước ngoài. Nhà máy điện tử TLC (tivi, đầu máy v.v…) lớn nhất ở Huệ Châu (Quảng Đông) đã sáp nhập với hãng Thomson của Pháp từ tháng 11/2003 với khoản vốn góp chung 560 triệu USD để có các chi nhánh Thomson ở châu Âu và Mỹ.
Quy mô đầu tư của Trung Quốc ở nước ngoài ngày càng mở rộng. Trong thời gian 1980 – 2002, thống kê của Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết vốn đầu tư của Trung Quốc tại 10 nước chủ yếu như sau: Mỹ 835 triệu USD, Canada 436 triệu, Australia 431 triệu, Thái Lan 215 triệu, Nga 207 triệu, Peru 201 triệu, Mexico 167 triệu, Zambia 13 triệu, Campuchia 125 triệu và Brazil 120 triệu. Trong những năm tới, quy mô này chắc chắn còn lớn hơn nữa. Jean-Pierre Verbiest, chuyên gia kinh tế hàng đầu của Ngân hàng Phát triển châu Á, dự đoán: “Trong 10 năm tới, khi đã nắm được đầy đủ nguồn nguyên liệu và kỹ thuật, các hãng chế tạo hàng đầu của Trung Quốc sẽ là những Samsung, Philips, Ford mới”.
(Theo Newsweek)
