Lãnh đạo một số sở y tế cũng có cùng mối lo ngại trên. Theo ông Nguyễn Xuân Cẩm, phó Giám đốc Sở Y tế TP HCM, quy định kê đơn theo tên gốc giúp hạn chế việc bác sĩ chỉ định biệt dược đắt tiền không cần thiết cho bệnh nhân. Tuy nhiên, nó có thể làm phát sinh một dạng tiêu cực khác: các hãng dược chia hoa hồng cho nhà thuốc để ưu tiên bán thuốc của họ. Hiện nay, hầu như chưa có biện pháp khả thi nào để bịt lỗ hổng này.
Việc kê đơn theo tên gốc cũng gặp nhiều khó khăn do bác sĩ kê đơn nhiều khi chưa nắm được tên gốc của thuốc, chỉ biết tên biệt dược. Người bán thuốc thường là dược tá, thiếu kiến thức về tên gốc và tên biệt dược, vì tên gốc được ghi bằng chữ nhỏ phía trên vỏ hộp.
Sau 1 năm triển khai, Quy chế kê đơn và bán thuốc theo đơn vẫn chưa được thực hiện thực sự nghiêm chỉnh. Ông Nguyễn Vân Đình, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, cho biết, tại các cơ sở khám chữa bệnh vẫn phổ biến tình trạng kê đơn viết tắt, viết không đúng tên thuốc, liều dùng cho trẻ em chưa phù hợp. Thuốc bảo hiểm y tế do bị khống chế kinh phí nên liều được kê đôi khi không đủ cho 1 đợt điều trị. Nhiều hiệu tân dược vẫn bán tự do những thuốc phải kê đơn.
Tại TP HCM, theo ông Nguyễn Xuân Cẩm, nhiều bác sĩ vẫn bán cho bệnh nhân những viên thuốc bị bóc trần, không nhãn; nhiều dược sĩ bán thuốc cần kê đơn một cách tự do. Không ít bác sĩ kê đơn khó đọc, thậm chí không đọc được, viết tắt không đúng quy định, không ghi số ngày dùng đối với thuốc hướng tâm thần, quên ký tên, ghi 2-3 thuốc cùng loại trong một đơn… Theo ông Cẩm, do tình trạng này đã bị buông lỏng trong một thời gian dài nên cần việc chấn chỉnh nó không phải là dễ dàng. Với những phòng mạch tư nhân vừa khám bệnh vừa bán thuốc, việc xử lý rất khó thực hiện vì phải bắt quả tang.
Một trong những nguyên nhân cản trở thực hiện quy chế kê đơn và bán thuốc theo đơn là công tác thông tin thuốc chưa được thực hiện tốt. Hiện chỉ 61% số sở y tế và 56% bệnh viện trực thuộc Bộ có đơn vị thông tin thuốc trong bệnh viện. Phần lớn trong số đó chưa thực sự triển khai hoạt động này vì đây là công tác mới, cần có dược sĩ đại học giàu năng lực; trong khi lực lượng này rất thiếu.
Tại hội nghị trên, nhiều đại biểu nhất trí rằng để thực hiện tốt quy chế trên, Bộ Y tế cần nhanh chóng có chế tài xử phạt vi phạm. Theo ông Vân Đình, chế tài này phải mạnh và chủ yếu đi vào hướng phạt kinh tế, thậm chí xử lý hình sự, mới có tác dụng răn đe. Bộ Y tế cần sớm ban hành hướng dẫn phác đồ điều trị chuẩn thống nhất toàn quốc để làm cơ sở xem xét khi kiểm tra tính hợp lý, an toàn trong việc kê đơn.
Ông Lê Ngọc Trọng, Thứ trưởng Bộ Y tế, cho biết, cơ quan này sẽ mạnh tay xử lý những trường hợp vi phạm quy định về kê đơn, bán thuốc theo đơn, cung ứng và sử dụng thuốc trong bệnh viện. Các cơ sở y tế tronng cả nước phải ngay lập tức chấn chỉnh các công tác này. Từ ngày 16/5, các sở y tế sẽ thanh tra việc kê đơn, dùng thuốc, cung ứng thuốc tại các cơ sở khám chữa bệnh trực thuốc, nếu có vi phạm thì báo cáo UBND tỉnh xử lý ngay. Thanh tra Bộ Y tế cũng sẽ giám sát chặt chẽ công tác kiểm tra của các sở.
Thanh Nhàn
