Nội dung thảo luận về an ninh tại ASEP-3, với chủ đề “Bối cảnh an ninh quốc tế hiện nay và những thách thức đối với luật pháp quốc tế”, được nhiều đoàn quan tâm. Các tham luận tập trung xác định những hình thái đang đe dọa an ninh cũng như những nguyên nhân chính tác động mạnh tới quan hệ và luật pháp quốc tế, đồng thời xác định vai trò mà tổ chức Liên Hợp Quốc cần và có thể giữ trong bối cảnh đó. Bài tham luận của đoàn Việt Nam trong chủ đề này đã khẳng định lại các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, vị thế của Liên Hợp Quốc và lập trường giải quyết các vấn đề bằng giải pháp hòa bình.
Những vấn đề liên quan đến kinh tế cũng thu hút nhiều sự quan tâm của ASEP-3 thông qua chủ đề thảo luận: “Hợp tác vì một nền thương mại bình đẳng và công bằng hơn”. Chủ đề này mang tính thời sự trong bối cảnh sau thất bại của Hội nghị đàm phán thương mại đa phương ở Cancun, Mexico (tháng 9/2003). Các đại biểu khẳng định sự cam kết chung đối với khuôn khổ đa phương của WTO, sẵn sàng đàm phán tích cực trên cơ sở bình đẳng đi đến thỏa thuận công bằng đối với lợi ích của các nước đang phát triển và cũng được các nước phát triển chấp nhận vì sự tồn tại bền vững của tổ chức này.
Nghị sĩ Laura Cima của đoàn Italy cho rằng: “Các diễn đàn như ASEP có thể đóng góp hiệu quả cho việc giảm căng thẳng quốc tế, giúp thiết lập mối quan hệ tài chính và đạt được sự phân phối nguồn thu nhập công bằng hơn ở cấp độ quốc tế”. Còn đại biểu Vũ Tiến Lộc, ủy viên Ủy ban Kinh tế và Ngân sách của Quốc hội Việt Nam, thì mong muốn nghị viện các nước thành viên ASEP dùng ảnh hưởng và vị trí của mình để nỗ lực hơn nữa trong việc xóa bỏ những khác biệt và trở ngại tiến tới một hệ thống thương mại đa phương công bằng hơn. Ông trưởng đoàn Việt Nam tại chủ đề kinh tế ở ASEP-3 cũng đề xuất xây dựng một kênh thông tin định kỳ giữa các nghị sĩ ASEM dưới nhiều hình thức khác nhau, như tạo trang web và diễn đàn điện tử để các nghị viện trao đổi, cập nhật và cung cấp thông tin cho người dân.
Nội dung văn hóa với chủ đề: “Bản sắc văn hóa và đa dạng văn hóa trong khuôn khổ đối tác Á – Âu” cũng là một vấn đề mang tính thời sự hiện nay. Năm 2001, UNESCO đã thông qua tuyên bố về đa dạng văn hóa và hai năm sau, ASEM cũng tổ chức Hội nghị bộ trưởng về đối thoại giữa các nền văn minh. Do đó, ASEP-3 đã nhấn mạnh tới sự gắn bó hữu cơ giữa bản sắc và đa dạng văn hóa, coi đó như một nhân tố không thể thiếu đảm bảo tính bền vững của sự ổn định xã hội, góp phần duy trì an ninh, hòa bình giữa các dân tộc. Đoàn Việt Nam đề nghị: “ASEP phối hợp với Liên minh nghị viện thế giới, UNESCO… tổ chức một diễn đàn của các nghị sĩ nhằm thúc đẩy giao lưu giữa các nền văn hóa vào năm 2005. Hoạt động này có vai trò như một bước tiếp theo của ASEP-3 nhằm đóng góp vào các nỗ lực của ASEM, UNESCO hướng tới hoàn tất một công cụ pháp lý quốc tế về đa dạng văn hóa”.
Trưởng đoàn Nhật Bản Kosugi Takashi thì bày tỏ tin tưởng, ASEP-3 sẽ đưa ra được những bước đi quan trọng thúc đẩy hơn nữa quá trình hợp tác Á – Âu trong lĩnh vực văn hóa. “ASEP-3 là một diễn đàn có thể tuyên bố với toàn thế giới về bước khởi đầu của việc kiến tạo hòa bình thông qua sự sáng suốt của con người”.
Chiều nay, Hội nghị đối tác liên nghị viện Á – Âu lần thứ 3 sẽ bế mạc tại Huế. Dự kiến hội nghị sẽ thông qua Tuyên bố ASEP-3.
Đình Chính (từ Huế)
