– Việc phát hành trái phiếu Chính phủ này có ý nghĩa như thế nào đối với kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của đất nước?
– Nguồn thu từ phát hành TPCP sẽ được sử dụng để đầu tư cho một số công trình giao thông thủy lợi quan trọng của đất nước, góp phần hình thành và nâng cấp một cách cơ bản hệ thống giao thông thủy lợi nước ta trong 10 năm tới, bao gồm đường Hồ Chí Minh nối liền từ Pác Bó đến đất mũi Cà Mau; các đường vành đai biên giới phía Bắc, vùng đông bắc, tây bắc, trung bộ, Tây Nguyên… tái định cư thủy điện Sơn La, Na Hang…. Mục tiêu tăng trưởng bình quân 7,5 %/năm đã được Nghị quyết Đại hội 9 đề ra. Để thực hiện được mục tiêu này, nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển là rất lớn, ước tính bình quân khoảng hơn 200.000 tỷ đồng mỗi năm.
– Các đợt phát hành TPCP, phần lớn khối lượng được các trung gian tài chính như ngân hàng, bảo hiểm tiêu thụ. Bản thân các tổ chức này đang có nhu cầu tăng vốn, liệu việc phát hành TPCP lần này có bị ảnh hưởng không?
– Tôi cho rằng sẽ không ảnh hưởng. Chúng ta sẽ phải hài hòa giữa các kênh phát hành. Kênh bán lẻ qua kho bạc nhà nước chiếm tỷ trọng không lớn bằng kênh bán buôn song đây là một cuộc vận động mang ý nghĩa chính trị lớn, động viên toàn dân đóng góp xây dựng phát triển đất nước. Đối với kênh bán buôn thông qua đại lý, bảo lãnh phát hành, đấu thầu qua trung tâm giao dịch chứng khoán, các tổ chức tài chính tiền tệ, các nhà trung gian tài chính, các công ty bảo hiểm có thể tham gia tích cực, đóng vai trò rất lớn, họ dùng vốn nhàn rỗi để họ đầu tư. Khả năng về nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư và các tổ chức kinh tế còn tương đối lớn. Nếu ta quyết tâm làm thì đến 2010, chỉ tiêu huy động 63.000 tỷ đồng cho đầu tư giao thông thủy lợi chắc chắn ta sẽ làm được.
– Mức lãi suất huy động TPCP đợt II là 8,5% được căn cứ vào đâu và mức đó liệu có gây khó khăn cho các tổ chức tín dụng trên thị trường hay không?
– Việc xây dựng lãi suất huy động TPCP được dựa vào một trong các nguyên tắc chỉ đạo của Chính phủ đối với việc phát hành TPCP trong cả giai đoạn 2003-2010 là phải đủ hấp dẫn, nhưng không gây khó khăn, trở ngại cho việc huy động vốn của các ngân hàng thương mại. Trên cơ sở đó, lãi suất trái phiếu phát hành dưới hình thức đấu thầu là lãi suất hình thành qua kết quả đấu thầu. Lãi suất trái phiếu phát hành dưới hình thức bán lẻ qua hệ thống kho bạc nhà nước, đại lý phát hành, bảo lãnh phát hành do Bộ trưởng Tài chính quyết định trên cơ sở trao đổi với Ngân hàng nhà nước và tham khảo lãi suất thị trường. Thực tế, để xây dựng nên lãi suất của TPCP, một trong những yếu tố quan trọng là phải dự tính được sự biến động của thị trường vốn trong cả kỳ hạn của trái phiếu, tức là trong cả 5 năm. Mức lãi suất 8,5%/năm đối với TPCP đợt II này đã được Chính phủ tính toán, cân nhắc để mức lãi suất TPCP phải đảm bảo hấp dẫn mọi người, nhưng lại không có sự tách biệt so với mặt bằng lãi suất chung, nhằm đảm bảo sự ổn định của thị trường tài chính – tiền tệ.
– Nguồn vốn huy động được sẽ đầu tư cho các công trình giao thông thủy lợi. Nhưng các dự án đầu tư từ ngân sách nhà nước thời gian thi công kéo dài, đầu tư dàn trải, thất thoát lớn, là vấn đề bức xúc được nêu lên nhiều lần tại các kỳ họp Quốc hội. Vậy làm thế nào để có thể hạn chế được tình trạng này, sử dụng hiệu quả nguồn vốn huy động được?
– Đây là tình trạng chung của lĩnh vực xây dựng cơ bản. Riêng đối với nguồn vốn đầu tư từ TPCP, thứ nhất, Quyết định Thủ tướng về phát hành TPCP đầu tư một số công trình giao thông thủy lợi đã xác định rất rõ danh mục công trình sử dụng vốn huy động này chứ không phải đầu tư vào công trình nào cũng được. Thứ hai, lịch trình huy động vốn cũng được chỉ đạo theo tinh thần là mức phát hành, thời điểm phát hành được căn cứ vào nhu cầu vốn và tiến độ thực hiện của các công trình. Kênh phát hành qua kho bạc thì được làm tập trung trong 2 tháng, còn kênh bán buôn thì tổ chức từ 15/4 đến hết năm, qua đó, vừa giảm sức ép huy động từ các tổ chức đầu tư, vừa điều chỉnh theo nhu cầu vốn và tiến độ công trình. Khi triển khai xây dựng danh mục công trình sử dụng vốn huy động từ TPCP, Liên bộ Tài chính – Kế hoạch đầu tư – Giao thông Vận tải – Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn đã ngồi với nhau bàn làm sao để hạn chế tối đa sự thất thoát và lãng phí từ tiền huy động của TPCP, xác định nếu không làm được thì dân sẽ không tin, mà dân không tin thì làm sao người ta ủng hộ.
(Theo Thời báo Tài chính)
