Đây là một trong ba “liều thuốc tâm lý” mà Công ty Quản lý quỹ VF1 là VFM sử dụng, với hy vọng giá chứng chỉ quỹ sẽ tăng lên. Hai liều thuốc kia là tăng cường chăm sóc khách hàng bằng những cuộc tiếp xúc trực tiếp nhằm “ổn định tư tưởng” và chia cổ tức năm 2004, tạm ứng cổ tức quý I/2005. Tuy nhiên, cả hai liều thuốc không mang lại kết quả mong đợi. Vào lúc mà VF1 thông báo chia cổ tức, giá chứng chỉ quỹ có phiên chỉ còn 8.600 đồng.
Chưa nói đến việc mua lại liệu có phù hợp với các quy định pháp lý về quỹ đầu tư, có thể thấy rõ là giải pháp mua lại chứng chỉ của chính mình phát hành bộc lộ nhiều điểm không khả thi. Hiện nay 30% chứng chỉ quỹ thuộc sở hữu của người nước ngoài.
Bên cạnh đó, việc mua lại nghĩa là thừa nhận kế hoạch đầu tư không thành công của chính mình. VF1 là quỹ đầu tiên của VN, một thứ định chế tài chính mới. Các công ty chứng khoán, ngân hàng, các nhà đầu tư tài chính đang chuẩn bị thành lập một số quỹ đại chúng sẽ phải tính toán lại kế hoạch của họ khi “soi” vào tấm gương VF1.
Một lý do khác có thể thấy rõ, là việc mua lại chẳng khác nào lời “cảnh báo” rằng ở VN không còn cơ hội đầu tư gián tiếp, điều hoàn toàn không đúng với thực tế.
VFM là công ty liên doanh giữa Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) và Công ty Quản lý quỹ Dragon Capital (DC). DC có mặt ở VN từ 13 năm nay, vốn có kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư tài chính, nên hẳn DC không thể không thấy những bất lợi khi đề nghị được mua vào chứng chỉ VF1.
Dominic Scriven, Giám đốc DC, nói: “Chúng tôi ngồi trên hai chiếc ghế. VF1 hiện là quỹ trong nước duy nhất. Việc mua vào có thể khiến dư luận đánh giá chúng tôi độc quyền. Và dù muốn hay không, việc chứng chỉ VF1 giảm giá cũng ảnh hưởng đến uy tín của DC. Tuy nhiên, ở vị trí VFM, chúng tôi phải đáp ứng đòi hỏi của khách hàng. Khách hàng đang không hài lòng với món hàng (chứng chỉ quỹ) mà họ nắm giữ, trong khi có một biện pháp (mua vào) có thể giúp món hàng có giá hơn, thì chúng tôi muốn làm”.
Không ít nhà đầu tư đã đặt câu hỏi, vì sao VFM lại vội vàng đưa ra giải pháp mua vào đến thế khi mà chứng chỉ quỹ niêm yết chưa đầy sáu tháng? Còn nhớ các cổ phiếu trên sàn đã từng liên tục rớt giá suốt 18 tháng trong giai đoạn 2002-2003 mà giới đầu tư vẫn nhẫn nại chịu đựng. Có ý kiến nghi ngờ rằng VF1 ra đời là để gánh những khoản đầu tư không hiệu quả mà Quỹ VEIL do DC quản lý chuyển sang.
Ông Dominic Scriven bác bỏ điều này và cho biết, đã có những suy nghĩ như vậy nhưng thực sự không đúng. Việc chuyển nhượng hay gọi thêm vốn vào VEIL sẽ làm hỏng danh mục đầu tư của quỹ này. VEIL cũng như các quỹ khác, có những khoản đầu tư gặp khó khăn phải giải quyết, phải hoàn thiện, phải làm tăng giá trị. Nhưng chuyển nhượng những khoản đó cho VF1 thì không.
Mặt khác, theo ông Dominic Scriven, việc xác định giá trị các khoản đầu tư ở VN không dễ do chưa có thị trường công khai. Khó có thể nói giá chuyển nhượng thế nào là phù hợp. Thêm vào đó, theo quy định và điều lệ quỹ, VF1 không được phép giao dịch, đầu tư vào các tài sản có liên quan đến hai đơn vị góp vốn DC và Sacombank. Mọi khoản giao dịch với hai doanh nghiệp trên đều phải được cơ quan quản lý chấp thuận.
Thật khó phỏng đoán liệu giá chứng chỉ VF1 có tăng trở lại bằng mệnh giá nếu được mua lại. Trên thực tế, điều khiến chứng chỉ quỹ giảm giá không phải là do VFM có một danh mục đầu tư tồi, mà do các cổ đông mất niềm tin.
Sự mất niềm tin này bắt đầu từ cách hành xử trong khâu tiếp thị, khi VFM tổ chức các buổi thuyết trình để kêu gọi nhà đầu tư mua chứng chỉ quỹ năm ngoái. Lập luận của các nhân viên VFM khi tiếp xúc với giới đầu tư khi đó là chứng chỉ quỹ sẽ niêm yết và khi niêm yết, giá của nó ngay lập tức sẽ tăng lên 1,2-1,3 lần mệnh giá ban đầu.
“Ở Việt Nam từ trước đến nay, có bao giờ cổ phiếu niêm yết mà ngay từ đầu giá giao dịch đã tụt dưới mệnh giá đâu?”, câu này được một số nhân viên của VFM nhắc đi nhắc lại và nó đã đánh trúng tâm lý “ăn xổi ở thì” của phần đông giới đầu tư trong nước thiếu kinh nghiệm, đặt mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận trong thời gian ngắn lên đầu.
Giờ đây, khi thực hiện biện pháp mua lại, VFM một lần nữa như muốn nói với cổ đông rằng “giá xuống, chúng tôi sẽ tìm mọi cách để đưa giá lên, cho dù điều này có những bất lợi”.
Tuy nhiên theo giới chuyên môn, mua lại không phải là giải pháp tối ưu để kéo VF1 thoát khỏi “vũng lầy lòng tin”. Giải pháp tích cực là tiếp tục đầu tư, tìm và bỏ vốn vào những dự án thực sự hiệu quả, có thể nhanh chóng nâng tổng giá trị tài sản ròng của quỹ.Hiện VF1 còn khoảng 30% vốn bằng tiền mặt. Đó là số tiền không nhỏ cần đầu tư tiếp. Và cùng với nó là việc công khai với cổ đông kế hoạch đầu tư, các bước thực hiện, kể cả lý giải những danh mục đầu tư chưa thành công và chậm chạp. Chỉ như thế, lòng tin vào VF1 mới có cơ hội phục hồi, và giá giao dịch chứng chỉ quỹ trên sàn có khả năng ngang bằng giá trị tài sản ròng trên mỗi chứng chỉ quỹ.
(Theo TBKTSG)
