 |
| Đệ nhất phu nhân tổng thống Mexico Marta Sahagun de Fox (trái) tuyên bố ủng hộ bà Marta Elena Garcia de Echevarria. |
Marta Sahagun de Fox, phu nhân Tổng thống Vicente Fox, không phải là người phụ nữ duy nhất mong muốn kế nhiệm chồng. Những lần xuất hiện trước công chúng thể hiện uy quyền và tham vọng của bà gần đây dường như đã khơi mào cho một phong trào. Mới cách đây 5 năm thôi, các mệnh phụ phu nhân chỉ đóng vai trò không hơn là đồ trang sức bên cạnh quyền lực.
Trong những tháng gần đây, phu nhân các chính trị gia ở cả cấp liên bang và địa phương đã phá bỏ truyền thống chính trường chỉ dành cho các bậc trượng phu, bắt đầu những chiến dịch tranh cử theo chồng vào chính trường. Họ gọi mình là thủ lĩnh một phong trào phụ nữ mới, tìm kiếm địa vị cho những phụ nữ không có kinh nghiệm công tác chính thức, nhưng luôn nỗ lực và trung thành dưới bóng chồng.
Maria del Carmen Ramirez Garcia, phu nhân thống đốc bang Tlaxcala, đã thắng trong cuộc đấu pháp lý chống đảng Cách mạng Dân chủ cánh tả – đảng tìm cách loại bỏ ghế ứng viên để kế nhiệm chồng của bà. Vợ thống đốc bang miền nam Quintana Roo thì thông báo sẽ tranh cử thị trưởng Cancun trong năm sau.
 |
| Marta Elena Garcia de Echevarria giành thắng lợi trong cuộc chiến pháp lý về ghế ứng viên. |
Phu nhân thống đốc bang Nayarit, Marta Elena Garcia de Echevarria, cũng cho biết sẽ vận động giành ghế đứng đầu bang. Nayarit là khu vực có 3 dãy núi, với những nông dân trồng thuốc lá và chủ trại gia súc. Bà Echevarria tự gọi mình là chiến sĩ của người nghèo. “Tôi làm vậy không phải vì bản thân”, bà nói. “Người dân kêu gọi, và tôi không thể làm họ thất vọng. Tôi không thể chỉ quan tâm tới chồng và con cháu mình được”.
Thực tế không ai có thể tin được những lời nói này, đặc biệt là với những người biết rõ Echevarria. Bà đã thực thi nhiệm vụ của đệ nhất phu nhân – đứng đầu và điều hành cơ quan an sinh bang. Cơ quan này đã tu sửa các công viên và mở rộng những chương trình học bổng, mở hàng trăm câu lạc bộ xã hội mới cho người già và trại trẻ mồ côi cho những trẻ em bị bỏ rơi và bị lạm dụng. Những điều này đã giúp Echevarria trở thành một trong những nhân vật chính trị được ưa thích nhất bang.
Những người ngồi lê đôi mách cho rằng những mệnh phụ phu nhân như bà Echevarria là những phần tử cơ hội, đe doạ nền dân chủ non trẻ của Mexico. Sau cách mạng, người Mexico cố gắng tránh chế độ độc tài bằng cách cấm tổng thống, thống đốc tái tranh cử. Tuy nhiên, không có luật lệ nào cấm vợ/ chồng họ kế nhiệm, và nhiều người coi đây là một khe hở.
“Những gì họ đang làm có thể không bất hợp pháp, nhưng lại xấu xa”, Sara Sefchovich, nhà sử học có nhiều bài viết về các đệ nhất phu nhân Mexico, nhận xét. “Dân chủ không chỉ là về những quy định được viết ra, mà nó còn là giữ vững các lý tưởng đạo đức”.
Rossana Fuentes-Berain, nhà phân tích chính trị và phó tổng biên tập tạp chí Những vấn đề đối ngoại, cho đây là thói gia đình trị, chứ không phải phong trào đòi bình quyền cho phụ nữ. “Nó chẳng liên quan đến việc trao quyền cho phụ nữ”, Fuentes-Berain khẳng định.
Một cơn bão chính trị mùa hè vừa buộc bà Sahagun, được mô tả là Evita của Mexico, tuyên bố sẽ không tranh cử tổng thống vào năm 2006. Tuy nhiên, vẫn có dấu hiệu chứng tỏ bà không từ bỏ tham vọng này hoàn toàn. Nhiều người dự đoán có thể đệ nhất phu nhân tổng thống Mexico sẽ tìm kiếm một vị trí thấp hơn.
Bà Echevarria cũng hiểu thực tế bà phải đối mặt với một cuộc chiến khó khăn với cả đồng minh và đối thủ của chồng. Giống như đức lang quân, bà cũng là thành viên đảng Hành động Quốc gia (PAN) theo đường lối bảo thủ. Lãnh đạo đảng sẽ làm tất cả để bác ghế ứng viên của Echevarria.
Echevarria là con gái một gia đình trung lưu. Bà thừa nhận không học đến trung học vì trường quá xa và cha bà che chở con gái quá mức. Echevarria cũng không có kinh nghiệm chính trị chính thức hay từng trải qua những khó khăn, đau khổ như những tầng lớp dân nghèo mà bà đại diện. Tuy nhiên, phu nhân thống đốc khẳng định hiểu rõ cách thực thi quyền lực, vì bà đã quan sát ở khoảng cách gần suốt cả cuộc đời.
“Tôi không nghĩ là có trường dạy làm thống đốc”, Echevarria nói. “Và nếu có thì tôi cũng không đăng ký học”. Đệ nhất phu nhân khẳng định không sợ phe đối lập bác bỏ ghế ứng viên của mình. “Nếu người dân muốn tôi trở thành thống đốc, thì họ sẽ bỏ phiếu cho tôi. Nếu không, họ sẽ gạch tên tôi. Liệu đó có phải là dân chủ không?”, phu nhân thống đốc lạc quan phát biểu.
Nguyễn Hạnh (theo NYT)
