Con trai ông, Mark, 29 tuổi, thiệt mạng cùng 269 người khác hôm 21/12/1989, khi chuyến bay Pan Am 103 phát nổ trên bầu trời Lockerbie, Scotland.
Ông Zwynenburg, đến từ West Nyack, New York, ngồi trong phòng chờ khi Hội đồng Bảo an nhóm họp cùng với người thân của 30 nạn nhân vụ Pan Am 103 khác. Giống như các nhân chứng tại buổi tuyên án của phiên toà, họ có vẻ căng thẳng khi nghị quyết 1506 nhằm dỡ bỏ trừng phạt với Lybia được tuyên bố chính thức. “Tôi cũng có mặt ở đây khi bản nghị quyết đầu tiên được thông qua năm 1992. Con trai tôi rất ngưỡng mộ mô hình Liên Hợp Quốc khi còn học đại học”, ông Zwynenburg cho biết. Giọng ông nhỏ dần khi nói: “Con trai tôi lại được chôn một lần nữa”.
Gia đình nạn nhân vụ Lockerbie đã vận động nhiều năm liền, trước tiên là để Lybia nhận trách nhiệm, rồi trừng phạt nước này vì tội ác. Lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc đối với Tripoli được tạm hoãn vào năm 1999, sau khi họ giao nộp hai nghi phạm cho toà án Scotland. Trong số này, quan chức tình báo quân sự Abdebaset al-Megrahi bị kết án chung thân, còn Lamen Khalifa Fhimah, uỷ viên ban quản trị hãng hãng Hàng không Libya được trắng án.
“Liệu tôi có nên ủng hộ hành động quân sự ngay sau vụ nổ xảy ra không? Lẽ ra tôi phải làm như vậy”, Kathleen Flynn of Montville, đến từ New Jersey, nói. Bà đã mất con trai J. P. Flynn, 21 tuổi, trên chuyến bay Pan Am 103 này. “Tuy nhiên, chúng tôi đã buộc nhà lãnh đạo Libya (Muammar el-Qaddafi) phải quỳ gối”, bà nói.
Cuộc bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an, ban đầu dự định diễn ra cách đây 3 tuần, đã bị trì hoãn do Pháp đe doạ phủ quyết. Đại sứ Pháp Jean-Marc de la Sablière cho biết Paris đang gây sức ép đòi Tripoli tăng bồi thường cho gia đình 170 nạn nhân trên chuyến bay UTA 722 bị phát nổ do bom của một công dân Libya. Pháp và Libya đã đạt thoả thuận hôm 11/9. Sau cuộc bỏ phiếu, ông Sablière giải thích Pháp bỏ phiếu trắng để đảm bảo Tripoli nhanh chóng thực thi cam kết.
Phó đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc James B. Cunningham cho biết Washington sẽ không cản trở nghị quyết và hệ quả của nó. Tuy nhiên, Mỹ đã bỏ phiếu trắng vì “hồ sơ nhân quyền nghèo nàn” của Libya, lịch sử nước này liên quan đến chủ nghĩa khủng bố và quan trọng nhất là Tripoli theo đuổi vũ khí huỷ diệt. Ông Cunningham khẳng định lệnh trừng phạt chống Libya của Mỹ vẫn còn nguyên hiệu lực.
Nguyễn Hạnh (theo NYT)
